Schimmel in een huurwoning herkennen: Waar je op moet letten bij een bezichtiging

Schimmelvorming is een van de meest hardnekkige en ongezonde problemen in de Nederlandse woningbouw. Vooral in oudere panden of slecht geïsoleerde woningen kan vochtophoping leiden tot schadelijke zwarte schimmel. Voor een potentiële huurder is het essentieel om schimmelproblemen te herkennen voordat het huurcontract wordt getekend. Eenmaal ingetrokken is het namelijk vaak een juridisch getouwtrek of de schimmel wordt veroorzaakt door de bouwkundige staat van de woning of door het leefgedrag van de huurder.

Schimmel is niet altijd direct zichtbaar. Verhuurders proberen sporen soms te maskeren met een frisse laag verf of door de woning flink te luchten vlak voor een bezichtiging. Met een scherp oog en de juiste kennis kunt je echter de verborgen signalen van vochtproblemen opsporen.

De zichtbare en onzichtbare signalen

Bij het inspecteren van een woning moet je verder kijken dan de eerste indruk. Schimmel gedijt op plekken waar de luchtcirculatie stilstaat en de luchtvochtigheid hoog is.

De geurtest

Vertrouw op uw neus. Een muffe, aardse of kelder achtige geur is vaak de eerste indicatie van een verborgen vochtprobleem. Zelfs als je geen vlekken ziet, kan de schimmel zich achter voorzetwanden, onder de vloer of achter vastgeschroefde kasten bevinden. Een sterke geur van luchtverfrisser of vers binnen geschilderde muren kan soms een poging zijn om deze geur te maskeren.

Visuele controle van kritieke punten

Loop systematisch door de ruimtes en focus op de volgende locaties:

• De badkamer: Check de kitranden en de voegen tussen de tegels op zwarte puntjes. Kijk ook naar het plafond, specifiek boven de douchehoek.
• Ramen en kozijnen: Condensvorming aan de binnenkant van de ramen (vooral bij dubbel glas) duidt op een slechte ventilatie. Controleer de hoeken van de kozijnen op houtrot of zwarte aanslag.
• Buitenmuren en hoeken: Voel aan de muren die aan de buitenlucht grenzen. Voelen ze klam of extreem koud aan? Let op kleurverschillen in de verf of het behang; kringen of bladderende verf wijzen op eerdere vochtproblemen.
• Achter meubels: Indien er nog meubels staan, vraag dan of je er even achter mag kijken. Schimmel groeit graag op de achterkant van kasten die strak tegen een koude muur staan.

De oorzaak achterhalen: Bouwfout of gebruik?

Het is belangrijk om te begrijpen hoe de schimmel ontstaat. Dit bepaalt namelijk wie er verantwoordelijk is voor het herstel en de kosten.

Koudebruggen en Isolatie

In veel naoorlogse woningen is sprake van 'koudebruggen'. Dit zijn plekken waar de isolatie onderbroken is, waardoor de binnenmuur op die specifieke plek ijskoud wordt. Warme, vochtige binnenlucht condenseert daar direct tot waterdruppels, wat de ideale voedingsbodem is voor schimmel. Dit is een bouwkundig gebrek waar de verhuurder verantwoordelijk voor is.

Ventilatievoorzieningen

Controleer of de woning over voldoende ventilatiemogelijkheden beschikt.

• Zijn er ventilatieroosters in de ramen aanwezig en zijn deze schoon?
• Werkt het mechanische ventilatiesysteem (indien aanwezig) naar behoren? Houd een briefje voor het afzuigpunt in de keuken of badkamer; het moet blijven 'plakken' door de zuigkracht.
• Zonder goede ventilatievoorzieningen is schimmelvorming bij normaal gebruik bijna onvermijdelijk.

Gereedschap en hulpmiddelen bij inspectie

Wilt je echt zekerheid? Dan kunt je tijdens de bezichtiging gebruikmaken van enkele eenvoudige hulpmiddelen.

• Hygrometer: Dit kleine apparaatje meet de luchtvochtigheid. Een gezonde luchtvochtigheid in huis ligt tussen de 40% en 60%. Ligt de waarde structureel boven de 70%? Dan is de kans op schimmel extreem groot.
• Vochtmeter: Er zijn eenvoudige handmeters die de vochtigheid van materialen meten. Door de pennen tegen een verdachte muur te houden, ziet je direct of de muur van binnenuit vochtig is.
• Zaklamp: Schijnt langs de muren. Door de lichtinval van opzij worden oneffenheden, bobbels in het behang of overgeschilderde vlekken direct zichtbaar.

‍

Juridische gevolgen en afspraken

Vindt je sporen van schimmel maar wilt je de woning toch huren? Zorg dan dat je dit juridisch goed afdekt.

1. Vastleggen in Inspectierapport: Noteer de aanwezigheid van schimmel en vochtplekken in het rapport bij de sleuteloverdracht. Maak duidelijke foto's. Hiermee voorkomt je dat de verhuurder je bij vertrek aansprakelijk stelt voor de schade.
2. Herstelplicht: Maak schriftelijke afspraken over de termijn waarop de verhuurder de oorzaak (en niet alleen de symptomen) gaat verhelpen.
3. Huurcommissie: Als je na de start van de huurschimmel ontdekt en de verhuurder doet niets, kunt je een procedure starten voor huurprijsvermindering. Schimmel wordt in de 'Gebrekenlijst' van de huurcommissie vaak aangemerkt als een ernstig gebrek (categorie C).

Gezond wonen zonder vocht: Kijk verder dan een verse laag verf

Schimmel in een huurwoning is meer dan een esthetisch probleem; het tast de constructie aan en kan luchtwegklachten veroorzaken. Door tijdens een bezichtiging kritisch te kijken naar ventilatie, isolatie en geur, voorkomt je dat je een ongezonde woning betrekt. Wees vooral alert op 'verse' oplossingen zoals nieuwe verf op slechts één muur. Een transparante verhuurder zal openstaan voor vragen over het vochtbeleid en eventuele eerdere problemen in het pand.