Hoe beïnvloeden schulden je kredietwaardigheid?

In het financiële landschap van 2026 is de impact van schulden op de aanvraag van een lening of hypotheek groter dan ooit. Hoewel banken en andere geldverstrekkers in de eerste plaats kijken naar wat er maandelijks binnenkomt, zijn zij wettelijk verplicht om nog scherper te kijken naar wat er maandelijks uitgaat aan bestaande verplichtingen. De logica van kredietverstrekkers in 2026 is simpel: elke euro die je al hebt toegezegd aan een andere schuldeiser, kan niet worden gebruikt voor het betalen van een nieuwe lening. Dit betekent dat schulden niet simpelweg van het totale leenbedrag worden afgetrokken, maar dat de maandlasten van die schulden je maximale leencapaciteit disproportioneel kunnen verkleinen.

Het begrijpen van de relatie tussen bestaande schulden en je kredietwaardigheid (eligibility) is essentieel voor iedereen die in 2026 een grote financiële stap wil zetten. In dit artikel analyseren we hoe verschillende soorten schulden worden gewogen en welke invloed zij hebben op je kansen bij de bank.

De wegingsfactor van het BKR

De meeste consumentenschulden in Nederland staan geregistreerd bij het Bureau Krediet Registratie (BKR). In 2026 hanteert het BKR nog steeds de regel dat kredieten vanaf € 250 met een looptijd van meer dan een maand worden genoteerd. Wanneer een bank je kredietwaardigheid toets, kijken ze naar de 'wegingsfactor' van deze registraties.

Geldverstrekkers kijken niet alleen naar het openstaande bedrag, maar naar de theoretische maandlast. Voor een doorlopend krediet of een creditcardlimiet rekent de bank vaak met een wegingsfactor van 2%. Dit betekent dat een ongebruikte creditcardlimiet van € 2.500 door de bank wordt gezien als een maandelijkse last van € 50. Omdat deze € 50 direct van je besteedbare inkomen afgaat, kan dit in 2026 resulteren in een verlaging van je maximale hypotheek met wel € 10.000 tot € 12.000. Het opzeggen van ongebruikte kredietruimte is daarom de snelste manier om je eligibility te verhogen.

De impact van studieschulden bij DUO

Een van de meest besproken onderwerpen in 2026 blijft de invloed van de studieschuld op de hypotheekaanvraag. Sinds de invoering van de nieuwe rekenmethode wordt er niet meer gekeken naar het oorspronkelijke bedrag van de schuld, maar naar de werkelijke maandlast die je aan DUO betaalt.

Dit is een voordeel voor leners die extra hebben afgelost, omdat hun maandlasten lager zijn. Echter, voor degenen onder het leenstelsel kan de impact nog steeds aanzienlijk zijn. Banken verrekenen de maandelijkse aflossing aan DUO direct met de toegestane financieringslast. In 2026 geldt de vuistregel: elke euro die je maandelijks aan DUO betaalt, verlaagt je maximale hypotheekbedrag ongeveer 20 tot 25 keer die maandlast. Transparantie is hierbij verplicht; het verzwijgen van een studieschuld wordt in 2026 sneller ontdekt door koppelingen met brondata en kan leiden tot directe afwijzing van de aanvraag wegens fraude.

Private lease: De sluipmoordenaar van leencapaciteit

Private lease is in 2026 populairder dan ooit, maar het blijft een van de zwaarst wegende schulden bij een leningaanvraag. Een private-leasecontract wordt voor 100% geregistreerd bij het BKR als een financiële verplichting.

Omdat een leasebedrag zowel de afschrijving van de auto als de rente en onderhoudskosten bevat, ziet de bank dit als een zeer hoge vaste last. Voor een leaseauto van € 400 per maand kan de impact op een hypotheek in 2026 oplopen tot een vermindering van € 80.000 aan leenruimte. Dit komt doordat de volledige maandlast van de lease wordt afgetrokken van het bedrag dat je maandelijks aan een hypotheek zou mogen uitgeven. Voor veel consumenten is dit de reden om in 2026 eerst de woningfinanciering te regelen voordat zij een leasecontract tekenen.

Verplichtingen buiten het BKR: Alimentatie en onderhandse leningen

Niet alle schulden zijn zichtbaar in de systemen van het BKR, maar ze zijn wel degelijk van invloed op je eligibility. In 2026 zijn banken verplicht om diepgaand onderzoek te doen naar je bankafschriften van de afgelopen drie tot zes maanden.

• Partneralimentatie: Dit wordt door geldverstrekkers gezien als een vaste last die direct van het inkomen wordt afgetrokken. Het verlaagt de kredietwaardigheid aanzienlijk. Kinderalimentatie wordt daarentegen vaak niet direct van het inkomen afgetrokken, maar meegenomen in de algemene kosten voor levensonderhoud, waardoor de impact iets minder direct is op de hoofdsom.
• Onderhandse leningen (familiebank): Heb je geld geleend van je ouders voor een eerdere aankoop? Ook de rente en aflossing op deze leningen moeten worden opgegeven. In 2026 vragen banken vaker naar bewijzen van dergelijke leningen om te voorkomen dat consumenten onbewust overgecrediteerd raken.

De rol van betalingsachterstanden (A-coderingen)

Naast de hoogte van de schuld is je betaalgedrag in het verleden bepalend voor je eligibility in 2026. Een BKR-registratie is op zichzelf niet erg, zolang er geen 'coderingen' bij staan.

Een A-codering (Achterstand) betekent dat je op enig moment niet aan je verplichtingen hebt voldaan. In 2026 hanteren de meeste grote banken een nul-tolerantiebeleid voor recente achterstandscoderingen. Zelfs als de schuld inmiddels is afgelost (H-codering voor Herstel), blijft de registratie vijf jaar zichtbaar. Gedurende die vijf jaar is het verkrijgen van een nieuwe lening of hypotheek bij reguliere verstrekkers vrijwel onmogelijk. Dit onderstreept het belang van een vlekkeloze kredietgeschiedenis voor je toekomstige kredietwaardigheid.

Schuldconsolidatie en verbetering van eligibility

In 2026 zien we een trend waarbij consumenten hun kredietwaardigheid actief proberen te verbeteren door middel van schuldconsolidatie. Dit houdt in dat verschillende kleine, dure kredieten (zoals postorderkredieten of creditcardschulden met 10% rente) worden samengevoegd tot één persoonlijke lening met een lagere rente en een vaste looptijd.

Hoewel dit de totale schuld niet direct verlaagt, brengt het de maandlasten omlaag. Omdat banken in 2026 meer kijken naar de werkelijke maandelijkse druk op het huishoudbudget, kan het oversluiten van versnipperde schulden naar een overzichtelijke lening soms net het verschil maken om wel in aanmerking te komen voor een hypotheek. Het strategisch aflossen van de kleinste kredieten met de hoogste wegingsfactor is in 2026 de meest effectieve methode om je eligibility op korte termijn te herstellen.

Je schuldenlast is in 2026 niet alleen een weergave van wat je verschuldigd bent, maar een blauwdruk van je financiële discipline en toekomstige ruimte. Het managen van deze balans is de sleutel tot een succesvolle leningaanvraag.